Συνήθεις Ερωτήσεις

Πότε θα αρχίσει να ισχύει η νέα νομοθεσία;

Οι νέοι κανόνες πρέπει ήδη να έχουν ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία από τα κράτη μέλη. Η προθεσμία για την ενσωμάτωση των κανόνων για την φυλετική ισότητα ήταν η 19η Ιουλίου 2003. Η προθεσμία για τους κανόνες σχετικά με το γενετήσιο προσανατολισμό, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία και την ηλικία ήταν η 2α Δεκεμβρίου 2003. Τα κράτη μέλη μπορούσαν επίσης να ζητήσουν έως τρία επιπλέον έτη για να ευθυγραμμίσουν τα νομικά τους συστήματα με τις διατάξεις για την αναπηρία και την ηλικία.

Ποιους τομείς διακρίσεων καλύπτει η νέα νομοθεσία;

Η νέα νομοθεσία απαγορεύει τις διακρίσεις στην απασχόληση και την κατάρτιση λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενετήσιου προσανατολισμού, θρησκείας ή πεποιθήσεων, ηλικίας και αναπηρίας. Οι κανόνες για τις φυλετικές διακρίσεις καλύπτουν επίσης τομείς όπως η εκπαίδευση, η κοινωνική ασφάλιση, η υγειονομική περίθαλψη, η πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και η στέγαση.

Ποιοι προστατεύονται από διακρίσεις;

Όλοι όσοι βρίσκονται στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται από διακρίσεις για τους παραπάνω λόγους.

Πώς μπορούν να υποβάλουν καταγγελία τα θύματα διακρίσεων;

Η νομοθεσία απαιτεί από τα κράτη μέλη να παρέχουν στα θύματα διακρίσεων το δικαίωμα να υποβάλλουν καταγγελία μέσω δικαστικής ή διοικητικής διαδικασίας και να επιβάλουν τις κατάλληλες κυρώσεις σε όσους προβαίνουν σε διακρίσεις.
Οι κανόνες προβλέπουν επίσης το μοίρασμα του βάρους της αποδείξεως σε διαφορές αστικού και διοικητικού δικαίου. Με τον τρόπο αυτό τα άτομα που έχουν υποστεί διακρίσεις θα μπορούν να το αποδείξουν πιο εύκολα.

Τι γίνεται με τη διεύρυνση της ΕΕ;

Όλα τα νέα κράτη μέλη πρέπει να ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία τους ευρωπαϊκούς κανόνες κατά των διακρίσεων προτού ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πού μπορώ να βρω περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πολιτική της ΕΕ κατά των διακρίσεων;
Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στην ιστοσελίδα
http://europa.eu.int/comm/employment_social/fundamental_rights/index_en.htm

Τι γίνεται με την ισότητα των δύο φύλων;

Οι διακρίσεις λόγω φύλου καλύπτονται από ιδιαίτερη νομοθεσία. Αυτό οφείλεται στο ότι η δράση κατά των διακρίσεων λόγω του φύλου έχει μακρά ιστορία σε ευρωπαϊκό επίπεδο που ανάγεται στις αρχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Υπάρχει πληθώρα ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με το θέμα αυτό και διατίθεται οικονομική ενίσχυση μέσω του κοινοτικού προγράμματος για την ισότητα των φύλων (2001-2005). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό διατίθενται στη διεύθυνση:
http://europa.eu.int/comm/employment_social/equ_opp/index_en.htm

Τι συνδρομή διατίθεται για τα θύματα διακρίσεων;

Η νομοθεσία για τις φυλετικές διακρίσεις ζητά από τα κράτη μέλη να ορίσουν φορείς για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης που θα προσφέρουν ανεξάρτητη συνδρομή στα θύματα διακρίσεων, θα διεξάγουν έρευνες και μελέτες και θα δημοσιεύουν ανεξάρτητες εκθέσεις και συστάσεις. Τα θύματα διακρίσεων μπορούν επίσης να υποστηρίζονται από μη κυβερνητικές οργανώσεις ή συνδικαλιστικές οργανώσεις που έχουν έννομο συμφέρον.

Τι κερδίζουν οι επιχειρήσεις με αυτούς τους νέους κανόνες;

Αρχίζουν να παρουσιάζονται ενδείξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι οι καλοί εργοδότες ενδιαφέρονται για την ποικιλομορφία για επιχειρηματικούς λόγους και όχι απλώς για την τήρηση των νομικών απαιτήσεων. Οι επιχειρήσεις που εφαρμόζουν πολιτικές για την ποικιλομορφία του εργατικού δυναμικού έχουν πολλά οφέλη. Μπορεί να εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική των επιχειρήσεων για τη ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου και την ενθάρρυνση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας. Η ποικιλομορφία μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα στις επιχειρήσεις στις συναλλαγές με τους πελάτες, τους προμηθευτές, τους μετόχους και άλλους ενδιαφερόμενους στις σημερινές πολυπολιτισμικές και παγκοσμιοποιημένες αγορές. Η αφοσίωση στην ποικιλομορφία μπορεί επίσης να αυξήσει την υπόληψη μιας επιχείρησης και την εταιρική εικόνα. Η αποφυγή των διακρίσεων μπορεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αποφύγουν το κόστος δικαστικών αγώνων, την υψηλή κίνηση υπαλλήλων και τον υψηλό δείκτη απουσιών. Μπορεί επίσης να προσφέρει στους εργοδότες πρόσβαση σε νέες δεξαμενές εργασίας και να τους βοηθήσει να προσελκύσουν και να διατηρήσουν τους εργαζομένους υψηλής ποιότητας.

Ποια θα είναι τα καθήκοντα των εργοδοτών όσον αφορά τα άτομα με αναπηρίες;

Οι εργοδότες θα έχουν καθήκον να προβαίνουν σε «εύλογες προσαρμογές» όσον αφορά τους υποψηφίους ή τους εργαζομένους με αναπηρίες. Ζητείται από τους εργοδότες να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα που θα επιτρέπουν σε άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση στην απασχόληση και την κατάρτιση, εκτός εάν αυτό συνεπάγεται δυσανάλογη επιβάρυνση για τον εργοδότη. Οι «εύλογες προσαρμογές» μπορεί να περιλαμβάνουν π.χ. την πρόσβαση με αναπηρικό καροτσάκι, την προσαρμογή του ωραρίου εργασίας, την προσαρμογή του εξοπλισμού του γραφείου ή απλώς την ανακατανομή των καθηκόντων στα μέλη μιας ομάδας. Για να διαπιστωθεί η δυσανάλογη επιβάρυνση πρέπει να λαμβάνεται ιδίως υπόψη το οικονομικό και οποιοδήποτε άλλο κόστος επιφέρουν, το μέγεθος και οι οικονομικοί πόροι του οργανισμού και η δυνατότητα λήψης δημοσίας χρηματοδότησης ή άλλου είδους ενίσχυσης.

Τι σημαίνει αυτό για τους εργοδότες;

Οι νέοι κανόνες ισχύουν για όλους τους μισθωτούς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Η οδηγία καλύπτει επίσης τους όρους πρόσβασης στην αυτοαπασχόληση (όπως είναι οι όροι που ισχύουν για την άσκηση ορισμένων επαγγελμάτων). Όλοι οι εργοδότες πρέπει να εξετάσουν τις πρακτικές απασχόλησής τους για να βεβαιωθούν ότι δεν προβαίνουν σε άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις π.χ. κατά τις διαδικασίες πρόσληψης, τα κριτήρια επιλογής, τις αμοιβές και τις προαγωγές, τις απολύσεις ή την πρόσβαση σε επαγγελματική κατάρτιση. Οι νέοι κανόνες κατά των διακρίσεων ισχύουν για όλα τα στάδια της σύμβασης απασχόλησης, από την πρόσληψη έως τη λύση της σύμβασης.

Τι γίνεται με την παρενόχληση και τα αντίποινα;

Η παρενόχληση με σκοπό την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού και η δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος απαγορεύεται από τους νέους κανόνες.
Επίσης απαγορεύονται τα αντίποινα. Τα αντίποινα είναι η κακή ή διαφορετική μεταχείριση κάποιου επειδή υπέβαλε καταγγελία για διάκριση ή υποστήριξε κάποιο συνάδελφο που υπέβαλε καταγγελία.

Τι σημαίνει διακρίσεις;

Άμεση διάκριση συντρέχει όταν ένα πρόσωπο υφίσταται λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση από άλλο πρόσωπο σε ανάλογη κατάσταση λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού.
Έμμεση διάκριση συντρέχει όταν μια εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική ενδέχεται να προκαλέσει μειονεκτική μεταχείριση προσώπων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, εκτός εάν η πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικά από ένα θεμιτό σκοπό.
Οι νέοι κανόνες της Ε.Ε. καλύπτουν τόσο τις άμεσες όσο και τις έμμεσες διακρίσεις.

Υπάρχουν εξαιρέσεις από τη γενική απαγόρευση των διακρίσεων;

Η νέα νομοθεσία επιτρέπει ορισμένες εξαιρέσεις από την αρχή της ίσης μεταχείρισης, π.χ. για τη διατήρηση της δεοντολογίας θρησκευτικών οργανώσεων, ή για την εφαρμογή μέτρων που προωθούν την ένταξη των γηραιότερων ή των νέων εργαζομένων στην αγορά εργασίας.